السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
291
تفسير الميزان ( فارسي )
القائات ملكى را ، از شيطانى تميز مىدهند . و در بصائر از بريد از امام باقر و يا امام صادق ( ع ) روايت آمده كه در حديثى در پاسخ بريد كه پرسيده بود فرق بين « رسول » ، « نبى » و محدث چيست ؟ فرموده : « رسول » آن كسى است كه فرشته خدا برايش ظاهر مىشود و با او سخن مىگويد و « نبى » آن كسى است كه فرشته را در خواب مىبيند ، و چه بسا كه نبوت و رسالت در يك شخص جمع شود و اما « محدث » آن كسى را گويند كه صداى فرشته اى را مىشنود ولى صورت و شكل او را نمىبيند . بريد مىگويد عرضه داشتم : خدا اصلاحت كند از كجا مىفهمند كه ( اين صوت يا ) اين صورت كه در خواب مىبيند حق است ، و صاحب صدا و صورت فرشته است ؟ فرمود : « خداى تعالى توفيق تشخيص آن را به ايشان داده و خدا با فرستادن كتاب شما قرآن ، ديگر فرستادن كتاب را ختم فرمود و با ارسال پيامبر شما فرستادن پيامبر را ختم كرد ( تا آخر حديث ) » « 1 » . مؤلف : اين حديث در همان زمينه است كه حديث قبلى داشت و بيان آن براى تشخيص محدث هم كافى است ، مىفهماند كه محدث هم توفيق تشخيص صاحب صوت را دارد و اينكه در آخر فرمود : « خداى تعالى با فرستادن كتاب شما قرآن . . . » اشاره است به همين كه گفتم بيانات قرآن و سنت وافى به همه مطالب است ، و ما ان شاء اللَّه در ذيل آيات بعدى بحثى پيرامون محدث خواهيم داشت و الحمد للَّه رب العالمين انه هو الموفق و المعين .
--> ( 1 ) بصائر الدرجات ص 371 ح 11 .